18, ఏప్రిల్ 2015, శనివారం

తొలి కవిత



నిన్ను ప్రేమించడమే పాపమైతే
     ఓ చెలియా
నాకే పుణ్యఫలము వలదు


నీ బిగి కౌగిలే ఓ కారాగారమైతే
        ఓ సఖియా
నాకీ స్వేచ్చా జీవనమే తగదు


నీ సుందర సౌందర్యారాధనే పాశవికమైతే
            ఓ  మయూరి
నా నేత్రద్వయమే  నిరర్ధకము


నీ అధర చుంబనమే గరళమైతే  
             ఓ ప్రియా
నాకా అమృతమే తృణప్రాయము  


నీ కోమల మేని స్పర్శే అశ్ప్రు శ్యత  అయిన 
             ఓ లలనా
ఆ సుకుమార పూబాలలే నాకు పాషాణం


మన సంగమమే వికృతమైతే
        ఓ హారికా

ఈ ప్రకృతే నాకో కురూపి   


12, ఏప్రిల్ 2015, ఆదివారం

తొలి ప్రొద్దు

                                                       

ఈ రోజు ఉదయం కార్యాలయానికి వెళ్ళడానికి ఇంటి బయట వచ్చాను , చుట్టూ దట్టమైన పొగమంచు .  పది అడుగుల దూరంమించి ఏమీ కానరలెదు.  నా కారులో  ప్రయాణిస్తూవుంటే  తట్టింది ఈ పుటకు ప్రేరణ .  అదే నా స్వగ్రామమైన శ్రీ కాళహస్తి లో నా చిననాటి తొలి ప్రొద్దు మధుర జ్ఞాపకాలు .
అప్పటికి ఇంకా ఆధునికతకు అంత దగ్గరిలోలేము , వూరిలో ఉన్నవి నాలగు ప్రధాన వీదులు  , అటు తరువాత కొత్తపేట, బహుదూరుపేట , జయరామారావు వీధి ఇవే.  ప్రతి ఉదయం 5 గంటలకు మా పురపాలక సంఘం వారి ఆధ్వర్యంలో ఏర్పరిచిన ఈల ( siren ) మ్రోగించేవారు , ఇదే కాకుండా దేవాలయంలో ఉన్న గంటను మ్రోగించేవారు కూడా . ఆ ఈల మ్రోత చుట్టుపక్కల గల అన్ని గ్రామాలకు కూడా వినిపించేది. చుక్కలను చూసి సమయం చెప్పే సామర్థ్యం మరిచిపోతున్న రోజుల్లో ఇదే దిక్కుగా ఉండేది ఆ పల్లె ప్రజలకు.  ఇదే ఈల ధనుర్మాసంలో 3 గంటలకే మ్రోగేది , పూజా పునస్కారాల కోసం . 

ఇక మేము ఉన్న వీధి పరిసరాలకు వస్తే ముందుగా నాకు జ్ఞాపకం వచ్చేది వార్తా పత్రికల భాషా ( Paper Bhasha) , ఇతను ఈశ్వరయ్య శెట్టి అనే వర్తకుడికి (డీలర్ ) పనిచేసేవాడు.  మద్రాసు నుండి వచ్చే బస్సు  నెం 200 ( Chennai Tirupati route no )  లో వచ్చే హిందూ వార్తా పత్రికలు తీసికొని అమర్చేవాడు . ఈ పత్రికే అన్నిటికన్నా ముందు వచ్చేది .  ఇక పక్కనే ఉన్న కిష్టయ్య అంగడి ( ఇదే అటు తరవాత అతని కొడుకు పేర మోహన్ బంకు గా మారింది) ఇతను కూడా పొద్దునే తెరిచేవాడు తన దుకాణాన్ని, కాని అతను అమ్మేది కేవలం చుట్ట, బీడీ , సిగరెట్టూ , ముక్కుపొడి మరియు కొన్ని బిస్కత్తులు , మిఠాయిలు .  ఇక దీనికి ఆనుకొనిఉన్న వినాయకుడి గుడిలో ( అతని పేరు రాజ అనుకుంటా ) టీ కొట్టు  , అతని కొట్టులోని బాన ( boiler ) రావణకాష్టంలా రాత్రి వరకు నిరంతరాయంగా మండుతూ ఉండేది . 
ఇక వీటికన్నా ముందు పాలవాళ్ళు  డబ్బాలను  తమ సైకిలు పైన పెట్టుకొని చుట్టుపక్కల పల్లెలకు వెళ్లి  పాలు సేకరిచేందుకు బయలుదేరేవాళ్ళు . మాకు గ్రామీణ పాలు , కో ఆపరేటివ్ అని రెండు సంఘాలు ఉండేవి మేము రెండవదాన్నే వాదేవాళ్ళమ్ .  వాళ్ళు పాల డబ్బాలతో వచ్చి ఇంటిముందు అరిచేవాళ్ళు . 
అటు తరువాత  కాళహస్తి నుండి తిరుపతికి వెళ్ళే రాష్ట్ర రవాణా సంస్థ బస్సు , దాన్నే మేము మొదటి బస్సు అనే వాళ్ళం , వీటికి పోటీగా సొంతంగా నడిపే వ్యానులు . ఈ వ్యాను క్లీనరు ఏర్పేడు  మల్లవరం రేణిగుంట తిరుపతి అని  అరిచే అరుపులు అంత ఉదయం నాలగు వీధులు వినపడేంతగా ఉండేది .

ఆ బస్సులు ప్రయాణించే వారికి ఉదయమే ఫలహారం ఇవ్వడానికి సిద్ధమయ్యే భీమాస్ హోటల్ .  మాకు చిన్నతనంలో తెలిసినవి  రెండే రెండు హోటళ్ళు భీమాస్ మరియు రామాస్ కేఫ్ , మిగతావన్నీ పూటకూళ్ళ వాళ్ళలా ఇంట్లో పెట్టుకొన్నవే .  అందులో నాకు అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన  లోకమ్మ అంగడి . ఎంత రుచిగా శుచిగా చేసేదో .  పొద్దునే గుడిసె ముందు కళ్ళాప చల్లి ముగ్గు వేసి తన ఇంటిని ఎంతో శుభ్రంగా ఉంచేది , ఇక శుక్రవారం ఇంటికి పేడ అలకడం దానితోపాటు మూలలో ఎర్రమట్టి పెట్టడం మాత్రం మరిచేదే కాదు.  ఆమె కేవలం ఇడ్లీ , మసాలా వడ మాత్రమే అమ్మేటిది .  మా వీధి చివరనే ఆగే అన్ని వాహనాల వాళ్ళు ఆమె వద్దకే వచ్చి తినేవారు . ఈమెకు పోటీగా వీధిచివరె పెట్టె రాణెమ్మ బండి , ఈవిడ అంగడిలో నేను ఎప్పుడు తినలేదు కానీ ఎప్పుడు జనాలతోనే ఉండేది .

అటు తరువాత మా వూరి దేవాలయం వద్ద ఉండే కూరగాయల మార్కెట్టు , చుట్టుపక్కల పల్లెలనుండి కూరగాయలు గంపలో మోసుకొని తీసుకువచ్చి అమ్మేవారు .  వారి హడావిడితో ఆ తేరువీధికి కళ వచ్చేది .
ఇక గురువారం ప్రొద్దున సత్య సాయి బృందం వారి నగర సంకీర్తన చాలా ఆహ్లాదంగా ఉండేది . దీనికి మా ఆంగ్ల  పంతులు సిద్దయ్య మూర్తి గారు ఆధ్వర్యం వహించేవారు .  ఇక ధనుర్మాసంలో అయితే  దేవాలయం నుండి గొబ్బెమ్మ దేవతను డప్పులతో నాలగు వీధులు ఊరేగించేవారు .
ఇక వేసవి కాలం లో ఇంటి మిద్దెపైన చాపవేసుకొని పడుకోవడం కాని , బయట రోడ్డుపై మంచం వేసుకొని పడుకోవడం వల్ల ఎక్కువసేపు పడుకోవడానికి కుదరదు .  బయట పడుకుంటే ఇంటిముందు ముగ్గువేయడం కోసం లేపేసేవారు , ఇక మిద్దెపైన ఎండ తీక్షణంతో అట్టే నిద్రపోవడం కుదరదు . వీటిని మించి మా దుర్గాంబ తిప్ప ( గుట్ట ) పక్కనే ఉన్న చింతచెట్టుపై కాపురం పెట్టిన కోతుల బాధకూడా మమ్మల్ని అట్టే పడుకోనిచ్చేవి కాదు . ఓ సారి ఎక్కువసేపు పడుకుంటే ఓ కోచివచ్చి నా తలపై పేనులు కూడా చూసింది .


నాకు నచ్చిన ఉదయం ఓ దూరంలోని దేవాలయంనుండి వినబడే సుబ్బలక్ష్మి గారి విష్ణు సహస్రనామం కానీ మధురాష్టకం కానీ, ఆ మధురమైన కీర్తనలతో మేఉకోవడమే ఓ మధురానుభూతి .  ఇక  భగవంతునికంటారా  మేలుకొలుపు  కోసమనే భూపాల రాగాన్ని తయారు చేసారు . 

నాకు నచ్చిన కొన్ని ప్రాతః కాల పాటలు ఇక్కడ పొందుపరుస్తున్నాను .

ఏ యం రాజా గారి మధుర స్వరంలో మేలుకొలుపు పాట  విప్రనారాయణ చిత్రంలోనిది


 సత్యం గారి సంగీతంలో భూపాల రాగం మధురిమ ఈ సీతా రాములు చిత్రంలోనిది
భర్తకు తన రాకను తెలియచెప్పే కొత్త పెళ్ళికూతురు పాత ఇది పూజ చిత్రం లొనిది.

సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి గారి వారి గొంతుకలో జాలువారిన పాట కళ్ళు చిత్రంలోనిది .


10, జనవరి 2014, శుక్రవారం

ప్రేమ

                                                           ప్రేమ 


                         



వారం క్రితం హార్ట్ అటాక్ అనే  చిత్రంయొక్క వ్యాపార ప్రకటన చూసాను అందులోని నాయకుడు తన ప్రేమను నాయకికి చెప్పడానికి ఎంచుకొన్న విధానం నా మనసులో చాలా విషాదం మరియు కలవరం కలిగించింది . ఆ భాధలోనుండి పుట్టుకోచ్చిందే ఈ పుట . ప్రేమ అనే సున్నితమైన మరియు హృద్యమైన అంశాన్ని ఎంత జుగుప్సగా చూపాలో అంత కంపరంగా చూపుతున్నాడు ఈ దర్శకుడు .  ఒక అమ్మాయిని ఎంతగా మానసికంగా హింసించాలో అనే విషయంలో ఈ దర్శకుడు ఇప్పటికే ఇడియట్ అనే చిత్రం ద్వారా ప్రేక్షకులకు చూపిఉన్నాడు . అమ్మాయి ప్రేమను తిరస్కరించింది అంటే నచ్చలేదని అర్థం, అలా కాకుండా వెనకనే వెంపర్లాడుతూ పచ్చిగా మాట్లాడుతూ ఆ అమ్మాయి దగ్గర తిట్టించికుంటూ ఉండడమే కథానాయకునికి ఉన్న గొప్ప ఆదర్శంగా తీయడం ఏదో గొప్ప మేధావితనంగా భావిస్తున్నారు ఈ తరం కథా రచయితలు మరియు దర్శ కులు .  ప్రేమ తిరస్కరించింది అని యువతి గొంతు కోసాడనో ,  యాసిడ్ పోసాడనో వార్తా పత్రికలలో వార్తలు రావడంలో అసహజం ఏమీ  లేదు . ఇలాంటి కథా నాయకులను ఆదర్శంగా తీసుకొనే ఇలాంటి సంఘటనలు జరుగుతున్నాయి . అలాగే కథానాయకిని పిలిచే పలకరింపు కూడా చాలా కించపరుస్తున్నట్టుగా ఉంటుంది, ఒసే అనడం కూడా చాలా సాధారణంగా ఉంటోంది .
ఇలాంటి వ్యక్తులు తమ ఇంట్లో భార్యా, పిల్లలను ( ముఖ్యంగా ఆడ పిల్లలను ) ఎలా ప్రేమిస్తారో ( ఇక్కడ నేను వ్రాస్తున్న ప్రేమ పదానికి వారు ఇస్తున్న అర్థం కాదు )  అని నాకు కుతూహలంగా ఉంది . 

ఇక ఈ చిత్రంలో తన ప్రేమను వ్యక్తపరచడం చూస్తోంటే ప్రేమ అనే పదానికి అర్థమే మారిపోయినట్లు ఉంది . ప్రేమ ఓ అంతులేని భావన , తను ప్రేమిస్తున్న అమ్మాయిని ఆరాధించడం పోయి బూతులు మాట్లాడడం ఎలా ప్రేమ అవుతుందో నాకు మాత్రం తెలియదు .  నాకు తెలిసి ఆ దర్శకుడు పుట్టి పెరిగిన వాతావరణం , పెంపకం అతని కల్పనా శక్తి ఇలా ఉండడానికి దోహదపడ్డదేమో . 

రచయిత మనసులోని భావాలే పాత్రలై పురుడు పోసుకుంటాయి ఇంతకుమించి ఆ దర్శకుని గురించి నేను వేరే చెప్పదలుచుకోలేదు . 

అమ్మాయిని ప్రేమించడం అంటే చిత్త కార్తె కుక్కలాగా వెంపర్లాడడం కాదు , నిజమైన ప్రేమ అంటే తను తారసపడినప్పుడు గుండెలో ఓ తియ్యని అనుభూతి కలగాలి , అమ్మాయి భాధ పడితే నువ్వు ఏడవాలి . తనకు ఆ అమ్మాయి దక్కక పోయినా ఆ అమ్మాయి మంచిని కోరుకోవాలి.  అందుకే నాకు తమిళ్ చిత్రం ఇదయం ( తెలుగులో హృదయం) అంత బాగా నచ్చుతుంది.  అలా అని పిరికిగా ప్రేమ వ్యక్తీకరించవద్దు అని చెప్పడం లేదు, తనకు ఇష్టం లేదు అని చెప్పినతరువాత తన మనసు ఎరిగి నడుచోకోవడం కూడా ప్రేమించడమే .  

ప్రేమ చిత్రాలలో ఉండే సున్నితమైన భావాన్ని పాటల ద్వారా వ్యక్తపరచడం మన చిత్రసీమ ఎప్పుడో మరచిపోయింది , యుగళగీతం అంటే పచ్చి బూతు సాహిత్యం అని స్థిరీకరించేసారు.  దీనికి కారణం 80వ దశకంలో తెలుగు పరిశ్రమ వ్యాపార దృక్పదంతో తెలుగుతనాన్ని వదిలివేయడమే .  

ఒక విషయంలో కాట్రగడ్డ మురారి గారి వ్యాఖ్యను నేను సమర్థిస్తాను , తెలుగు చిత్రసీమ ఇలా భ్రస్టు పట్టడానికి రాఘవేంద్ర రావు ఓ ముఖ్య కారణం .  ఆయనగారి ఆరేసుకోబోయి పారేసుకున్నానుతో తెలుగు పాటల సౌరభం దిగజారడం మొదలైంది . ఇళయరాజా గారి సంగీతం తమిళంలో అంత మధురంగా ఉండడానికి కారణం ఆయనకి  దర్శకులు ఇచ్చిన సన్నివేశాలు మరియు ప్రణయ గీతాలు . NTR , ANR చివరి అంకంలో చిరంజీవి రావడం , అతను ఎంచుకొన్న చిత్రాలు కేవలం action వి కావడంతో మన తెలుగు చిత్రాలలో సున్నితమైన ప్రణయగీతాలకు స్థానం లేకుండా పోయింది .  నాకు ఇప్పటికి గుర్తుకు  ఉంది పసివాడి ప్రాణం పాటలు విన్నవెంటనే మా నాన్నగారు  అన్న మాటలు  " ఎంటిరా గులకరాళ్ళు డబ్బాలో వేసి తిప్పినట్లు గా ఆ శబ్దాలు "  అని .  తెలుగు నుడికారాలను ఎంతో అద్భుతంగా వ్రాయగలిగిన వేటూరి దగ్గర ఎంత చెత్త పాటలను వ్రాయించారో .  ఇదే వేటూరి గారు వంశీ గారి చిత్రాలకు ఎంత అద్బుతమైన పాటలు వ్రాసారో చెప్పనలవి కాదు .  వంశీ గారి ఆలాపన చిత్రంలోని తెలుగు మాటల మధురిమను ఎంత పొగిడినా తక్కువే .  ఇక మహర్షి చిత్రంలో వేటూరిగారు ఏకంగా సంస్కృతంలో డిస్కో పాటను ఎలా మరిచిపోగలను . 





ప్రేమ గురించి ప్రేమ అనే చిత్రంలో వేటూరిగారు ఇచ్చిన అర్థాలు మీముందు ఉంచుతాను 
  
                      ఆద్యంతమూ లేని అమరానందమే ప్రేమ
                      ఏ బంధమూ లేని తొలి సంబంధమే ప్రేమ
                      ప్రేమ దివ్యభావము ప్రేమ దైవరూపము
                      ప్రేమ జీవరాగము ప్రేమ జ్ఞ్యానయోగము
                      మనసున పారే సెలయేరు ప్రేమ
                      అలసట తీర్చే చిరుగాలి ప్రేమ
                       హద్డులేవి లేనిది అందమైన ప్రేమ 

అలాగే ప్రేమలో పడ్డ ఇద్దరు ప్రేమికుల మనసులను ఎంత అందంగా నిర్వచించవచ్చొ అదే ప్రేమ చిత్రంలోని మరొక గేయం 

                        ఈనాడే ఏదో అయ్యిందీ ఏనాడూ నాలో జరగందీ
                         ఈ అనుభవం మరలా రానిదీ
                         ఆనంద రాగం మోగిందీ అందాల లోకం రమ్మందీ
                           
                       నింగీ నేలా ఏకం కాగా ఈ క్షణమిలాగే ఆగిందీ
                       ఒకటే మాటన్నదీ ఒకటై పొమ్మన్నదీ
                      మనసే ఇమ్మన్నదీ అది నా సొమ్మన్నదీ
                      పరువాలూ మీటి ...సెలయేటీతోటీ ...
                       పాడాలీ నేడు ...కావాలీ తోడు 

                       సూర్యుని మాపీ చంద్రుని ఆపీ వెన్నెల రోజంతా కాచిందీ
                       పగలూ రేయన్నదీ అసలే లేదన్నదీ
                       కలలే వద్దన్నదీ నిజమే కమ్మన్నదీ
                       ఎదలోనీ ఆశ ...ఎదగాలీ బాస ...
                       కలవాలీ నీవు ...కరగాలీ నేను 

                   



ఇదే వేటూరి,  కోదండరామి రెడ్డి చేతిలో పడి ప్రేమకు ఇచ్చిన నిర్వచనం , ఇది చిరంజీవి రుద్ర నేత్ర చిత్రంలోది 
                          
                          చుక్కలాడితే ఉక్కపోసేదే ప్రేమంట             

ప్రేమకు  వయసుతో నిమిత్తం లేదని,  అది మనసుయొక్క  భావ సారూప్యాతకు సంభందించినది అని చెప్పడానికి ఉదాహరణ మేఘసందేశం చిత్రం . అందులో మహానుభావులు దేవులపల్లి కృష్ణ శాస్త్రి గారి కలం నుండి జాలువారిన కవితలు ఎంత హృద్యం . 




ఇంతకీ నేను ఈ తరం దర్శకులకు చెప్పేదేమిటి అంటే మీ జుగుప్సాకర భావ వ్యక్తీకరణకు ప్రేమ అనే పవిత్రమైన పదాన్ని దయచేసి వాడవద్దు, వాటికి మీ వ్యావహారిక భాషలోనే పలు పదాలు ఉన్నాయి . 

చివరిగా ప్రేమ పై ఓ ప్రేమ వాక్యం 

            " ప్రేమను ప్రేమించిన ప్రేమ ప్రేమచే ప్రేమించబడిన ప్రేమను ప్రేమించడాన్ని ప్రేమిస్తుంది "  



14, డిసెంబర్ 2013, శనివారం

ఆకాశవాణి


                                                    ఆకాశవాణి 

                                                          

అమెరికాలో శీతాకాలం, బయట దూది పింజలుగా మంచు కురుస్తూ ఉంది , ఇంట్లో TV చూస్తూ పక్కకు తిరిగాను మా బుడ్డోడు IPAD పట్టుకొని Minecraft ఆడుతున్నాడు , ఇంకోవంక మా అమ్మాయి నా Iphone లో Candycrush ఆడుతోంది , ఇక పక్కనే ఉన్న recliner లో నా శ్రీమతి Amazon Kindle లో ఏదో నవల చదువుతోంది .  Electronics మన దైనందిక జీవితంలో ఎంతగా స్థానాన్ని ఆక్రమించాయో చెప్పనలవి కాదు, అందుకే ఈ పుటలో నేను దాటివచ్చిన పలు యాంత్రిక అడుగులను మీముందు ఉంచుదామని అనుకుంటున్నాను . 

నా చిన్నతనంలో నాకు తెలిసిన మొదటి పరికరం రేడియో ,  అది Empire రేడియో . దాని లోపల చూస్తే గోపురాలు గోపురాలుగా గాజు సీసాలతో చేసిన పరికరాలు ఉండేవి . 



నేను 4వ తరగతి చదివేవరకు అనుకుంటా ఇంట్లో రేడియో ఉంటె పోస్ట్ ఆఫీసుకు వెళ్లి నెల నెల ఫీసు కట్టేవాళ్ళం . ఓ పాస్ బుక్ లో నెల నెల కట్టిన ఫీసుకు గుర్తుగా ఓ స్టాంపు అంటిచేవాళ్ళు ,  ఆ స్టాంపు పై  AIR ( All India Radio) లోగో ఉండి నీలం రంగులో వీణ బొమ్మ ఉండేది . 

  ప్రొద్దునే దేవుడి పాటలు అటు పిమ్మట వ్యవసాయానికి సంబంధించిన పాడి పంటలు కార్యక్రమం. ఏడు గంటలకు ఢిల్లీ నుండి తెలుగు కేంద్ర  వార్తలు, ఎక్కువగా కందుకూరి సూర్యనారాయణ, అద్దంకి మన్నార్ , దుగ్గిరాల పూర్ణయ్య చెప్పేవారు, అది కూడా చాల నింపాదిగా. అటు పిమ్మటే ప్రాంతీయ వార్తలు . మాకు అప్పుడు కడప, విజయవాడ కేంద్రాలు వచ్చేవి . ఈ ప్రాంతీయ వార్తలు ఎక్కువగా తిరుమలశెట్టి శ్రీరాములు చదివెవారు.  ఆ వార్తలు వచ్చేప్పుడు నేను కాని మా అన్నయ్య కానీ మాట్లాడితే మా నాన్నగారు తాట తీసేవారు . ఎనిమిది గంటలకు మళ్ళీ డిల్లీ నుండి హిందీ అటు పిమ్మటే ఇంగ్లీష్ వార్తలు . మధ్యలో సంస్కృతంలో వార్తలు వచ్చేవి,  ఆ మాటలు ఇప్పటికి అలాగే గుర్తుకు ఉన్నాయి " ఇయం ఆకాశవాణి  సంప్రతహి వార్తః శ్రుయంతాం ప్రవాచకా బలదివానంద సాగరః "  
తొమ్మది గంటలు పైన సినిమా పాటలు వెసెవారు. మధ్యాహ్నం బడినుండి భోజనానికి వచ్చేసరికి తిరిగి కేంద్ర వార్తలు , అటు పిమ్మటే మా నాన్నగారు రెండు ప్రాంతీయ వార్తలు వినెవారు. వీటి మధ్యలో ఓ గడసరి కార్యక్రమం వచ్చేది ముగ్గురు వ్యక్తులు ఏదో ఓ అంశాన్ని తీసుకొని దాని గురించి తర్కించేవారు .

  మా ఇంటి పక్కనే మా దాయాదుల ఇల్లు ఉండేది, వాళ్ళ ఇంట్లో మర్ఫీ రేడియో చాలా అందంగా ఉండేది. అది ఓ చెక్క పెట్టెలో పొందికగా ఉండేది , దానికి ఓ తలుపు  విన్నతరువాత దాన్ని మూసేసి తాళం వెయ్యడానికి వెసులుబాటు కూడా ఉండేది. నాకు చిన్నాన్న వరసయ్యే ప్రభాకరం ఎప్పుడూ సిలోన్ రేడియోలో తెలుగు పాటలు వినేవాడు . ఇది కాకుండా సాయంత్రం వేళలో వివిద్ భారతిలో సైనికుల కోసం వారు అడిగిన పాటలు ఆ పాటలను అడిగిన వారి పేర్లను కూడా చదివేవారు .  కొన్ని సుదూర స్టేషన్ల  కోసం ఇంట్లో ఓ జల్లెడలాంటి పొడవాటి ఎంటేన్నా కూడా ఇంట్లో ఉండేది . 
ఈ ప్రసారాలలో ఓ చిక్కు ఉండేది, సాయంత్రం అయితే చాలావరకు రెండు స్టేషన్లు ఒకే చోట వచ్చి వింత వింతగా ఉండేది .  వీటిని ఆధారంగా చేసుకొని చాలామంది మిమిక్రీ కళాకారులు జనాలను నవ్వించేవారు . 


మధాహ్నం సమయంలో సంగీతం క్లాస్సులు కూడా నడిపేవారు రేడియోలో , అంతే కాకుండా వివిధ భాషల దేశభక్తి గీతాలు కూడా నేర్పేవారు . నాకు గుర్తుకు ఉన్న కొన్ని పాటలు 

దేవులపల్లి కృష్ణ శాస్త్రి గారి  జయ జయ ప్రియ భారత జనయిత్రి దివ్యధాత్రి  
హిందీ పాట  సారే జహాసే అచ్చ హిందూ సితా హమార హమారా 

ఇవి కాక రేడియో కోసమనే లలిత సంగీతం ఎంతో హృద్యంగా పాట కట్టేవారు .  ఇందులో యమ్. యస్ రామారావు గారి పాటలు  అద్భుతం .  




. వీరి సుందరకాండం గురించి చెప్పినా తనివి తీరదు .  శ్రీ హనుమను గురుదేవుని నా యద అని వీరు మొదలెడితే మనసులో భక్తి పారవశ్యం ఉప్పొంగేది . 





 వీటన్నిటి తలతన్నేది తెలుగు వారి కలికాలపు సంజయుడు  శ్రీ శ్రీ ఉషశ్రీ గారు, వీరు శ్రీ రామనవమి నాడు  భద్రాచలంలో జరిగే శ్రీ రామ కల్యాణం  గురించి వ్యాక్యాణిస్తూఉంటె  ఆ దేవ దేవుడి కళ్యాణ వైభోగం మన కళ్ళ ముందే జరుగుతూ ఉన్నట్లు భ్రమ కలిగించెవారు.  వారి అద్భుతమైన వాక్చాతుర్యం , పురాణాలపై వారికి ఉన్న అవగాహన అంతకు మించి వారి కంచు కంఠం ఇవన్ని మాటలలో చెప్పనలవి కాని అనుభూతులు.   వీరి మహాభారత పారాయణం , అదో అద్భుతం .  వీరు మొదలెట్టేటప్పుడు ముందుగా అనే " సమస్త సన్మంగళానిభవన్థు " అలాగే వారు వాడే " నాయనా " అనే సంభోధన ఆహా ఏమి మధురం . 

వీరి ప్రవచనాలు వినాలనే వారి కోసం ఈ లింకు పక్కనే జత చేస్తున్నాను . 



ఇంతే కాకుండా మా ఇంటికి దగ్గరలో ఉన్న జయరామారావు మునిసిపల్ పార్కులో రేడియో కార్యక్రమాలను లౌడు స్పీకర్లో ప్రసారం చెసెవారు. సాయంత్రం మేమంతా పిల్లలం ఆడుకుంటూ ఉంటె ముసలివాళ్ళు సిమెంటు బెంచీలపైన కూర్చుని వార్తలు వింటూ వాటి గురించి విశ్లేషించేవారు . ఆ పార్కుకు గోపాల్ అనే అతను గార్డియన్.  పార్కంతా అ శోక చెట్లు , అగ్గి పూల చెట్లతో నిండి చల్లగా ఉండేది .  ఇక క్రికెట్ మ్యాచ్ వచ్చిందంటే ఆ పార్కంతా జనాలతో నిండిపోయేది , ఎదుటి జట్టు వికెట్టు పడినా మన ఆటగాడు 4 లేక 6 కొట్టాడంటే  ఇక పార్కంతా మారుమ్రోగిపోయేది 

నా ఈ జ్ఞాపకాలకు గుర్తుగా ఆ Empire రేడియో ను ఇంకా పదిలంగా దాచుకున్నాను . 

ఇలా నా చిన్ననాటి రేడియో జ్ఞాపకాలను మీకు పంచుతున్నాను , మరో పుటలో తరువాతి పరికరం టేప్ రికార్డర్ మరియు టీ వీ గురించి మాట్లాడుకుందాం . వీటిని  కనిపెట్టేంత సమయం కాకుండా త్వరలోనే మీముందుకు రావడానికి ప్రయత్నిస్తాను . 

                                                               ఇట్లు 
                                                       మీ భవదీయుడు  

                                                      సింగరాజు సాయి చంద్రశేఖర్ 



 





26, జనవరి 2013, శనివారం

మూస

        
                                                                                             


     ఓ సంవత్సరం క్రితం లంగరనే  పుటలో క్రమం తప్పక వ్రాస్తానని గప్పాలు కొట్టి ఇప్పటికి తీరుబడి చేసుకున్నాను.  ఈ పుటలో వెనకటి తరంలోని వ్యక్తుల ప్రత్యేకతలను గురించి కొంచెం ఆలోచిద్దాం. నేను చదువుకునే రోజుల్లో Competition Success Review చదవడం పెద్ద గొప్పగా ఉండేది, Civil service పరీక్షలు వ్రాసేవారంతా వీటిని చదవడం తప్పనిసరి. నేను మా కాలేజి లైబ్రరీ లో కాని, మా కాళహస్తి లైబ్రరీలో కాని వీటిని తిరగవేసేవాడిని ( చదవడం కాదు సుమా ) అదీ టెక్కు కోసం , ఇలా తిరగవేసే సమయంలో అందులోని Group discussion గురింఛి మాత్రం తప్పక చదివేవాడిని. అందులో ఐదుమంది ఓ ఉద్యోగానికి వెళితే  వారిని ఓ విషయం గురించి తర్కించమని అడిగినట్లు అందులో ఒకడు  అందరిని కించపరుస్తూ, ఒకడు మాట్లాడకుండా , ఇంకోడు చివర్లో క్లుప్తంగా ఉన్నది ఉన్నట్లు మాట్లాడినట్లు, ఒకతను మాత్రం అందరిని ఓతాటిపైకి తీసుకువచ్చినట్లు ప్రతి సంచికలో మూసపోసినట్లు వ్రాసేవారు. చివరికి ఎవరు ఎలా మాట్లాడి తప్పు చేసారు అని వివరించేవారు , ప్రతి సంచికలోను ఒకే పంథాలో ఉన్నా కూడా అది చదవడం ఓ గమ్మత్తుగా ఉండేది.  వీటిని చదివేప్పుడు నాకు ఓ గమ్మత్తైన ఆలోచన వచ్చేది, ఇలాంటి తర్కాలకు అందరు ఆ పుస్తకం చదివి వస్తే ఎలా ఉంటుంది అని. ప్రతి ఒక్కరు మూస పోసినట్లు ఒకే విధంగా ప్రవర్తిస్తే ఎవరిని తీసుకుంటారని. ఇదంతా ఎందుకు చెపుతున్నానని అనుకుంటూ ఉన్నారా ?  అదే ఈ పుట సారాంశం.

           ఇప్పటి ప్రపంచకరీకరణలో  చాలా మార్పులు చోటు చేసుకుంటున్నాయి , వాటిలో దెబ్బతిన్నది మనుషుల్లోని ప్రత్యేకమైన లక్షణాలు.  మునుపటి రోజుల్లో మనసులో ఏముందో దాన్ని పైకి చెప్పేయడం, చేయాలని అనిపించినవి  చేసేయడం చాల సర్వ సాధారణంగా ఉండేది. ప్రతి ఒక్కరికి ఓ ప్రత్యేకత కొట్టొచ్చినట్లు కనబడేది, ఇలాంటివి చూడాలంటే  ఏ జంధ్యాల సినిమా చూసినా ఇట్లే బోధపడిపోతుంది.  ఆయన చిత్రాలలో ప్రతి పాత్రకు ఓ చిత్రమైన అలవాటు కానీ లేక ఓ ప్రత్యేక లక్షణం కాని తప్పక ఉంటుంది.  ఆనంద భైరవి లో శ్రీలక్ష్మి ఈల వేయడం, చూపులు కలిసిని శుభవేళ లో సుత్తి వీర భద్రరావు నడక, బ్రహ్మానందం తిండిపోతు పాత్ర , శ్రీవారికి ప్రేమలేఖ లోని ప్రతి ఒక పాత్ర ఇలా చెప్పుకుపోతే కోకొల్లలు. ఇవన్ని ఏ కల్పితాలో అని నేను అనుకోను ఎందుకంటే అప్పటి తరంలో ఇది సర్వసాధారణం. ఓ పెళ్ళిలో కూర్చొని ఓసారి చూట్టు చూస్తే ఇలాంటి పాత్రలు తప్పకుండా కంటపడేవి.  అవి కొందరికి కోపం మరి కొందరికి ఆనందం కలిగించేవి, ఇలా ప్రత్యేక లక్షణాలు వారి పేరులో జతపడిపోయేవి .
ఎవరన్న్నా వారి గురించి మాట్లాడితే వెంటనే వారి ప్రత్యేకత ఇట్టే గుర్తుకుతెస్తాయి. వీటన్నిటికి కారణం మంది ఎక్కువకావడం ( జనాభా కాదు ),  మన అనే వాళ్ళు ఎక్కువ, మనం ఎలా ఉన్నా కూడా మనల్ని దగ్గరకు చేర్చుకోవడం, మనసువిప్పి చెప్పుకోవడం ఎక్కువ.

ఇలా నాకు నా చిన్నతనంలో గుర్తుకుతెచ్చే కొందరిని మీముందు ఉంచుతున్నాను

   మా ఊరి కూరగాయల సంతలోని రంగమ్మ ,  చుట్ట నములుతూ ఆడ మగ అనే తేడా లేకుండా అమ్మనా బూతులు మాట్లాడే ఈమెను చూస్తే చాలు జడుసుకొనేయడం మా వంతు.  సినిమాలలోని సూర్యకాంతం పాత్రలు  కూడా ఈమె ముందు దిగదిడుపే. 

నా ఉన్నత పాఠశాల  ( high school) ఉపాధ్యాయులు , తక్కిళి మాస్టారు  ( craft teacher). తెల్ల పంచ , మోచేతి వరకు మడిచిన తెల్ల చొక్కా , మోముపై కించిత్తైనా నవ్వు కనబడని ఈయనను చూస్తే చాలు మాకు భయం. తరగతికి వచ్చినవెంటనే తక్కిళి ( నూలు వడికేది ) తీసుకురాని వారిని పిలిచి వేళ్ళపై చెక్క డస్టర్తో కొట్టి, తన జేబులోని తెల్ల కాగితంపై  డబ్బు లెక్కలు వ్రాసుకుంటూ మిగతా సమయాన్ని గడిపేయడం ఈయన ఆనవాయితి.  నవ్వులేని మోము, పిల్లలను కొట్టే ఆ క్రూరత్వం ఇప్పటికీ గుర్తుకు ఉండిపోయింది.

మా నాన్నగారి చిన్నాన్న ( నాకు తాతయ్య) సింగరాజు సుబ్రహ్మణ్యం , ఈయనకు ఆనే కాళ్ళు ( corns ), ఓ కంట్లో శుక్లం వచ్చి తెల్లగా ఉండేది. ఈయనను మేమంతా శుక్రాచార్య అని పిలిచేవాళ్ళం , సమకాలీకులైతే  గుడ్డి సుబ్రహ్మణ్యం అని పిలిచేవారు.  ఇదే ఇప్పటి సమయంలో ఇలా పిలవడం ( political correctedness ) అసంభవం. తమ శరీరలోపాన్ని తమ పేరులో చేర్చుకోవడం చాల సాధారణంగా ఉండేది. అందరితో కలిసిపోతూ కలివిడిగా ఉండడం ఈయన ప్రత్యేకత.

ఇక మా నాన్నగారి మేనత్త అల్లుడు ఉడాలి నరసింహ మూర్తి, ఈయన పేరంటేనే గుర్తుకు వచ్చేది ఈయనగారి రుచి పక్వం. ఏ పెళ్లి అయినా, చావు దినాలు అయినా కూడా వంట గదికి వెళ్లి వాళ్ళు చేస్తున్న పిండి వంటలు  ముందుగా వెళ్లి రుచి చూసి అది చేసిన వంటవాడి గురించి, మిగతా చోట్లలో చేసిన పిండి వంటలతో పోల్చడం  మరియు చర్చిడం ఇప్పటికీ టక్కున గుర్తుకు వస్తుంది.

సోషలిస్టు జమానాలో కేపిటలిస్ట్ వ్యవస్థకు తగ్గట్టు బట్టలు,  మెడ తిప్పి వెనక్కు చూడాలని అనిపించే అందం, దాన్ని అలా ఉంచుకొనే విధానం , ఇవన్ని నాకు చిన్నతనంలోనే ఒక ప్రేరణ కల్పించిన మా  విశ్వం బాబాయి , వరసకు బావ అయ్యే కావలి కుమార్ ( ఉడాలి నరసింహం గారి కుమారుడు ).

మా పొరుగున ఉండే మొదలియార్ , పొద్దున్న లేచింది మొదలు రాత్రి వరకు ఎవరితోనో తగవు పెట్టుకోకుండా ఉండలేడు. ఇంటి బయటకు వచ్చి నాలుగు వీధులు వినబడేట్లు బూతు పురాణం ఎత్తుకోవడం ఈయనగారి ప్రత్యేకత.                  
మనుషుల స్వభావము వారికి దగ్గరిలోని బంధువులకో , మిత్రులకో సుపరిచయంగా ఉండేది.

          ఇప్పుడు ఎవరి గూట్లో వారు తాము అక్కడ ఉన్నాము అనే ఆనవాళ్ళు కూడా లేకుండా జీవించేయడం , ఎవరన్నా వారి పరిధిలోకి వస్తే వెంటనే  " respect my privacy "  అని అనడం  ప్రత్యేకత . జీవితంలో సగభాగం కార్యాలయాల్లో తెచ్చుకు వచ్చిన వ్యక్తిత్వంతో తిరుగాడే యాంత్రిక పాత్రలతో గడిపేస్తూ ఉన్నాము.  ఇప్పటి కార్యాలయాల్లో ఎలా మాట్లాడాలి , చివరకు పళ్ళు కనబడకుండా తెచ్చిపెట్టుకొని నవ్వడం ఎలాగో కూడా నేర్పిస్తూ ఉన్నారు.

    ఎవరిది  ఎటువంటి స్వభావామో తెలియదు, పక్కనే నవ్వుతూ తిరుగాడే వాడు  రేపు ఏమై కనబడతాడో ఎవరికీ తెలియదు. 

   ఎవరు ఏమి మాట్లాడాలన్నా ఎదుటివాడు ఏమి అనుకుంటాడా అని ముందే వడిగట్టుకొని మాట్లాడటం తప్పనిసరి.

మనసు విప్పి మాట్లాడం చాల కష్టం , వెనుకటికి ఎవరో చెప్పినట్లు " నొప్పించక తానొవ్వక తప్పించుకు తిరుగువాడు ధన్యుడు సుమతి " అని జీవించడం ఉత్తమంగా తయారయ్యింది.  

                                                                
 

12, నవంబర్ 2011, శనివారం

అతిధి



అతిధి - తిధి వారాలు లేకుండా వచ్చేవాడని అర్థం. కానీ ఇప్పటి RSVP యుగంలో ఆ పదాన్ని వాడడం ఎంతవరకు సబబో తెలియదు. ఇప్పుడు ఎవరి ఇంటికైనా వెళ్ళాలి అంటే ముందే వారికి చెప్పి , వారి వెసులుబాటు కనుక్కోని కానీ వెళ్ళడం లేదు. చెప్పకుండా ఇంటికి వస్తే దాన్ని అగౌరవపరచడంగా తయారైయింది, చెప్పా పెట్టకుండా ఇలా తగలెడ్డాడు అని తిట్టుకుంటున్నారు. ఇక భోజనాలు , శయనం అనేవి చాలా తగ్గిపోయాయి. అపరాన్నవేళ వస్తే పస్తులుంచడమే. పూర్వం వంట వండేప్పుడు ఇంట్లో ఉన్నవారికంటే ఇద్దరికి అధికంగా వండేవారు, ఎవరన్న ఇంటికి వస్తారేమో అనే ముందుచూపుతో. ఆ కాలంలో ఇప్పటిలా mobiles లేవు , ఎవరు ఎప్పుడు ఇంటికి వస్తారో తెలియదు, అలాగే ఎవరో వస్తారనే ఆలోచన ఎప్పుడు మదిలో ఉండేది. ఇప్పటిలా కార్లలో , బైకుల్లో వచ్చేవారు కాదు , ఎక్కడికైనా నడిచివెళ్ళడమే, అందుకే ఇంటికి వచ్చిన వెంటనే ఎండనబడి వచ్చారు మజ్జిగ తీసుకోండి అని ఓ గ్లాసు చేతికి ఇచ్చేవారు (ఇప్పుడు ఆ మజ్జిగే ఏ Coca Cola లేక పెప్సి గా మారింది ఒంట్లో ఉన్న బరువు చాలదంటు ). అలాగే ఏదైనా పనిపైన వచ్చారంటే రెండు మూడు రోజులు అక్కడే ఉండి చూసుకు వెళ్ళేవారు , ఎవరన్నా ఏ పనిమీద వేరే ఊరు వెళ్ళాల్సి వస్తే బంధు మిత్రుల ఇంట్లో బసచేసి పని ముగించుకొని వస్తామనే నమ్మకము ఉండేది , ఇప్పుడు వేరే వారి ఇంట్లో ఓ రాత్రి బస చేయడమే ? .

అలాగే ఇదివరకి మేనమామల , బాబాయిల, పెదనాన్నల ఇంట్లో చాలా మంది పెరిగేవారు. ఇది చాల సర్వసాధారణంగా ఉండేది, అలాగని అన్నీ పేదరికంవల్ల ఇలా జరిగేవికావు. మా అన్నయ్య వాడిని చదివిస్తాడనో , మా బావకి వాడంటే ఇష్టమని తీసుకెళ్లాడనో చెప్పిన సందర్భాలు చాలా ఉండేవి. ఇలాంటి విషయాలు ఇప్పుడు చూడడం చాలా అరుదు. నా వాళ్ళు నా బంధువులు అనే దగ్గరితనం కూడా మనుషుల్లో దూరమయ్యాయి. ప్రతి ఒక్క విషయాన్ని ఆర్థికంగా చూడడం ఓ కారణం కావచ్చు.
 
 
మరో కనుమరుగైన విషయం ఒకటి ఉంది - అదే " వారాలు చేయడం " . ఇది ఇప్పటివారికి ఎంతమందికి తెలుసో తెలియదో కానీ, నా చిన్నతనంలో బాగా విన్న మాట. ఆర్ధిక కష్టాలు కల విద్యార్థులు ఓ ఏడు ఇండ్లకు వెళ్లి వారిని కలిసి తమ బాధ చెప్పుకొనేవారు, దానితో పాటుగా తమ విద్యగురించి కూడా చెప్పేవారు , అప్పుడు ఆ ఆ ఇంటి యజమానులు సంతృప్తి చెంది వారంలోని ఓ రోజు అతనికి కేటాయించేవారు. అంటే ఓ రోజు అతనికి భోజన సదుపాయం ఆ ఇంట్లో ఉండేది. ఇలా వారంలో రోజుకో ఇంటికి వెళ్లి భోజనం చేస్తూ విద్యాభ్యాసం చేసేవారు. ఇప్పటి తరానికి ఈ విషయం వినడానికే వింతగా ఉండవచ్చు . ఇదే విషయాన్ని తీసుకొని మురళీమోహన్ నాయకుడుగా వారాలబ్బాయి అనే చిత్రాన్ని కూడా నిర్మించారు.
 
 
ఇలాంటిదే ఇంకోటి , భోళాగా మాట్లాడే వారే కనుమరుగవుతున్నారు. దీన్ని గురించి వ్రాయాలంటే దానికి ఓ ప్రత్యేక పుటను కేటాయించవలసి ఉంటుంది.

వీటన్నిటికి కారణం మనుషుల మధ్య దూరం పెరిగిపోవడం. తమ చుట్టూ తాము ఓ గిరి గీసుకొని బ్రతకటం అలవాటు చేసుకుంటూ పోవడమే. దీనికి సమర్ధనగా అరువు తెచుకొన్న ఓ మాట చెబుతారు I need my own space.

ఇవన్ని నేను మాతరమే గొప్పది అని బాకా ఊదడానికి కాదు , నా చిన్నతనానికి ఇప్పటికి ఎలాంటి మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నాయి అనే ఉద్దేశంతో కొన్నిటిని మచ్చుకకు ఇక్కడ పొందుపరచాను.
                                                                  సర్వే జనా సుఖినో భవంతు
                                                                                 మీ
                                                                   చంద్ర శేఖర్ సింగరాజు

28, అక్టోబర్ 2011, శుక్రవారం

లంగరు




అందరికీ దీపావళి శుభాకాంక్షలు. చాలా రోజులు అయింది ఈ పక్క తలపెట్టి, ఎక్కడండి సంసారం అనే నావలో పడి భావుకత అనే ప్రేయసికి కొంత విరామం ప్రకటించాను. ఈ సంసార నావకు ఈ మధ్య లంగరు వేసి కొత్త ప్రేయసి అయిన ఈ రచనా వ్యాసంగానికి సమయం కేటాయించడానికి కుదరలేదు. నా నావకు చుక్కాణి వున్నా కూడా అందమైన ఒడ్డు ( నచ్చిన విషయం ) కనబడక ఇలా ఆలస్యమైంది. ఈ పుటలో నా చిన్న నాటి మరియు యవ్వన దశలోని కొన్ని విషయాలు ప్రస్తావించడానికి నిర్ణయించుకున్నాను.
యవ్వనం అంటేనే ఈపాటికి మీకు అర్థమైపోయుంటుంది , అదేనండి అమ్మాయి అబ్బాయిల ప్రేమ వ్యవహారం. ఆ కాలంలో ( ఏంటో ఈ మాట వింటే నేను చాల ముసలివాడిని అయిపోయానని భావన)  అమ్మాయిలకు  ఇల్లు , బడి, గుడి ఈ మూడు వ్యాపకాలు తప్పితే వేరే ఉండేవి కాదు అప్పుడు , ఈ మూడు ప్రదేశాలలో  కాకుండా అమ్మాయిలను చూడడం చాలా కష్టం . కష్టాలలో ఉన్నవారిని ఆదుకునేది  ఒక్కడే - దేవుడు , అందుకే శుక్రవారాలు దేవాలయాలు కిక్కిరిసేవి( అప్పటికి షిరిడి సాయి బాబా అంతగా ప్రాముఖ్యం కాలేదులెండి గురువారాలు లేవు ). ఆరు రోజులు ముసలివాళ్ళ సంచారంతో ఉండే గుడి శుక్రవారం సాయంత్రం ఇంద్రధనస్సు రంగులతో మిరుమిట్లుకొలిపేది. తలంటిన పొడవాటి ఒంటి జడ అందులో మల్లెలు , కనకాంబరాలు , సన్నజాజులు, కదంబం వంటి పూలు, చేతిలోని పిండి దీపం పసుపు పూసిన మేనిని ఇంకా ధగధగమనిపిచ్చేది. అప్పటికి ఇంకా పంజాబీ డ్రెస్ వేసుకోవడం కూడా అంత ప్రాబల్యంకాలేదు, వివిధ రంగుల పైట పావడాలతో బాపు బొమ్మలే ఉండేవి. దూరంగా ఇక అబ్బాయిల గుంపు పని చెప్పనలివికాదు, ఫలానా అమ్మాయి నాది అంటూ ఆ అమ్మాయి తన దిక్కున చూస్తేయ్ చాలు అనుకొనే చకోరపక్షులు ఎన్నో ఉండేవి. ఇక అబ్బాయిల విషయానికి వస్తే అప్పటికి ఇంకా రెడీమేడ్ దుస్తులు లేవు, ఊర్లో ఉన్న దర్జీ దగ్గర కుట్టుకున్న బట్టలే. మరికొందరివి వారి అన్నవో, నాన్నదో బట్టలను పోట్టిచేయించుకుని వేసుకున్నవే, బట్టలను ఇస్త్రీ చేయడం కూడా అంత సౌలభ్యం కాదు ఆ కాలంలో. ఇక మొహానికి పాండ్స్ , గోకుల్ పౌడర్ ఓ ఇంచి మందానికి వేసి తలకు ఆముదం దట్టించి తమ తమ సొగసు చూపేవారు.
అమ్మాయిల ప్రతి విషయం అబ్బాయిలకు ఒక మహద్భాగ్యం , అమ్మాయిల జడలోని పూవు నుండి తను వాడిన ప్రతి వస్తువు పదిలంగా దాచుకొని ఊసులాడడం కూడా ఉండేవి . ఇక అమ్మాయిలపై కవితలకు , ప్రేమలేఖలకు లెక్కలేదు , కానీ అందులో ఎన్ని ఇచ్చారో మాత్రం అడగలేము. ఇప్పటిలాగా కాదు,  అమ్మాయి అబ్బాయి మాట్లాడుకోవదమనేది ఓ పేద్ద విషయం, అందునా చిన్న ఊరిలో ప్రతి ఒక్కరు అందరికి  తెలిసినవాళ్ళే, ఎక్కడన్నా మాట్లాడారో ఇక ఊరు అందరికీ తెలిసిపోయేది. ఇక ఆ అమ్మాయికి అన్నలు ఉంటె దవడ వాయడమే తరువాయి. ఇదంతా ఆ అమ్మాయిని పరవశం చేయడానికి పడే పాట్లే, అమ్మాయిలకు ఇవి చాలా ముచ్చటకలిపించేది కానీ కట్టుబాట్లు వారిని పరిధిలో ఉంచేది. కొంత ధైర్యమున్న అమ్మాయిలు ఇక అబ్బాయిలకు ఓరచూపులు విసిరేవారు , అవసరం ఉన్నా లేకున్నా ఇంటిబయట వచ్చి తనకోసం వీధిలో తచ్చాడుతున్న వారికి దర్శనభాగ్యం కల్పించేవారు. ఇక వీధిలో ఉన్న చిన్నపిల్లలకు పోస్ట్ మాన్ పనులకు కొడవవుందేదికాదు  . నాకు ఇంకా గుర్తు, నేను చిన్నపుడు మా పాత ఇంట్లో ఉన్న రోజులు ఓ మధాహ్నం వేళ బయట ఆడుకుంటూ ఉన్నాను అంతలో ఒకతను నన్ను పిలిచాడు, చేతిలో ఓ చిన్న కాగితం ఇచ్చి మా ఇంటికి ఎదురుగా ఉన్న ఓ అక్కయ్య పేరు చెప్పి ఇచ్చిరమ్మన్నాడు. ఆ పని చేసిపెట్టినందుకు బదులుగా అతను నాకు 10 పైసలు ఇచ్చాడు , మా అమ్మకు తెలియకుండా మా నాన్నకు లంగరు చుట్టలు తెచ్చిస్తే నాకు దక్కేది 2 పైసలు కానీ ఈ విషయంలో నాకు బాగానే ముట్టింది. మీకు మచ్చుకకు ఒక సందర్భాన్ని చూపాలని ఈ విషయం చెప్పాను.
ఇన్ని జరిగినా ప్రేమ వివాహాల సంఖ్య చాలా తక్కువ, అలా ఎదిరించి చేసుకున్నవి నాకు తెలిసి తక్కువ అయినా విజయవంతమైనవి ఎక్కువే. ఇప్పటిలా కాకుండా ప్రేమ వివాహాలు చేసుకున్న జంటలను దరికి చేర్చుకున్న సందర్భాలు చాలా తక్కువ , అందువల్ల తమ జీవితాన్ని విజయవంతంగా మలుచుకోవాలనే పట్టుదల ఉండడం ఓ కారణం కావచ్చునేమో.
ఇక ఇప్పటి విషయానికి వద్దాం, ఇప్పుడు జరుగుతున్న తంతుకు ప్రేమ అనే పదం వాడడం అంతగా బాగోదేమో. అలా అని అందరిని ఒకేగాట కట్టడంలేదు, కానీ ప్రభలంగా జరుతున్నది మాత్రం ప్రేమ కాదు - అవసరం. అది ఆర్ధిక అవసరం కావచ్చు మరే అవసరమన్న కావచ్చు. దానికి పేరు డేటింగ్ , అమ్మాయిలు అబ్బాయిలు కొత్త కాలం కలిసి తిరుగుతారు అటు తరువాత అతను నాకు compatible కాదు అంటారు. దీనికి పేరు breakup , అటు తరువాత ఇలా కొన్నిసార్లు చేసి చివరకు ఓ జంటగా అవుతారు. కాని ఇలా జరుగుతున్న వాటిలో విడాకులకు దారితీస్తున్న వాటి శాతం ఎక్కువగా ఉంది. అరేయ్ ఏదో సరదాకి వ్రాస్తూ చాలా గంభీరంగా మార్చేసాను, ఇంతకి నేను చెప్పవచ్చేది ఏంటంటే అప్పటి తరంలో ఇలాంటి విషయాలలో ఓ సున్నితత్వం , ఓ భావుకత , ఓ మాధుర్యం ఉండేది కానీ ఇప్పుడంతా  కృతకంగా తయారయ్యింది. ఉత్తరం వ్రాయడం అంటేనే తెలియదు వాటికి బదులుగా SMS , అన్ని త్వరగా ఒక్కింత సమయములో అయిపోవాలి. స్వాన్తనంగా ఉండడం చాలా అరుదు అయ్యింది. చుట్టూ ఉన్న యంత్రాలు జీవితాలను మరింత యాంత్రికంగా మార్చేస్తున్నాయి. సంపాదన పెరుగుతున్నది కానీ దాన్ని ఆస్వాదించడానికి సమయము మనసు ఉండడంలేదు.
ఇదండీ ఈ పుట విషయాలు. ఇకపై ఇంత విరామం ఇవ్వకుండా ఉండడానికి ప్రయత్నిస్తాను. నా సంసార నావను అప్పుడప్పుడు అందమైన ఒడ్డు తారసపడినప్పుడు కాస్తంత ఆపి నా రచనా వ్యాసంగాన్ని కొనసాగించడానికి నా వంతు ప్రయత్నం నేను చేస్తాను... ఇకపై లంగరును ఎక్కువ సార్లు వాడడానికి ప్రయత్నిస్తాను. ....
మీ
భవదీయుడు
సాయి చంద్ర శేఖర్ . సింగరాజు